Yazı Detayı
14 Ocak 2020 - Salı 23:25
 
Ülkemizdeki sosyal hizmetlerin tarihi gelişimine bakış- 1
İsmail Kılıç
ismail.kilic@ailevecalisma.gov.tr
 
 

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu yaptığı tanıma göre sosyal hizmet; insanların daha iyi yaşam koşullarına ve refaha kavuşmaları için güçlendirilmelerini ve özgürleştirilmelerini sağlamaya çalışan bir meslektir. Sosyal hizmet, sistem kuramına dayanır ve insanların kendi çevreleriyle etkileşim süreçlerine müdahale ederek sosyal adaleti artırmaya çalışır. Sosyal hizmette insanları güçlendirmek, bireylerin, ailelerin, grupların, kuruluşların ve toplulukların, kişisel, kişiler arası, sosyoekonomik, siyasi âlândaki güç ve etkilerini, onların koşullarını iyileştirerek arttırmalarına yardımcı olma sürecidir.

Birçok devlette olduğu gibi, Türkiye’de de sosyal hizmet alanı, her dönemin ekonomik, sosyal, kültürel ve politik gelişmelerinden etkilenmiştir. Türkiye’de sosyal hizmetin Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki uygulamalardan etkilendiğini de belirtmek gerekir.
Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Kurumsal anlamda, özellikle yetim ve öksüz çocukları çalışma alanı içine alan sosyal hizmet, ilk olarak 19. yy. sonlarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu döneminde devlet eliyle yürütülmeye başlanmıştır. Aslında bu hizmetin günümüzdeki anlamıyla tamamen hak temelli bir uygulama olduğu iddia edilemez. Osmanlı İmparatorluğu döneminde (Taşkesen, 2017: 57- 66) Fatih İmareti Vakfiyesi, Sıbyân Mektepleri (geniş bilgi için bkz., Türkmen, 2015: 4-10) gibi kurumlar sosyal hizmetle ilişkilendirilebilecek yapılanmalardır. Ayrıca 1863 yılında kurulan Darüşşafaka (Şişman, 2017: 6), babası ölmüş ve ekonomik durumu iyi olmayan çocuklara eğitim vermek için devlet eliyle kurulmuş bir yapıdır. 1896 yılında dilencilere, yoksullara ve kimsesizlere hizmet vermek için açılan Darülaceze (bkz., Çetinkaya ve Çavuşoğlu, 2010: 13-30) ve Sultan II. Abdülhamid zamanında yetim çocuklara meslek edindirme, yoksul çocuklara barınma hizmeti sunma gibi amaçlarla kurulan Darülhayr-i Ali4 de Osmanlı İmparatorluğu zamanında gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamaları şeklinde kabul edilebilir. Daha sonra 1914 yılında Balkan Savaşları sonrasında yetim ve öksüz kalan çocuklara barınma ve koruma hizmeti verilmesi gayesiyle Darüleytam, 1917 yılında kurulan Himaye-i Etfal, ilk ulusal girişimler arasında yer almıştır (Sarıkaya, 2007: 321-338). 1921 yılında, daha önce İstanbul’da Himayei Etfal adı ile fonksiyon üstelenen kurum, Himaye-i Etfal Cemiyeti adı ile Ankara’da da kurulmuştur (Selcik ve Güzel, 2016: 466). Himaye-i Etfal Cemiyeti daha sonra bir kamu kurumuna dönüştürülerek Çocuk Esirgeme Kurumu adını almıştır.

Devam edecek...

 
Etiketler: Ülkemizdeki, sosyal, hizmetlerin, tarihi, gelişimine, bakış-, 1,
Yorumlar
Haber Yazılımı